Сафедаи умумӣ — яке аз нишондиҳандаҳои биокимёвии хун. Муайянкунии сатҳи сафедаи умумӣ барои ташхиси вайроншавии мубодилаи моддаҳо, патологияи ҷигар ва гурдаҳо, бемориҳои саратон, инчунин назораткунии самаранокии табобат имкон медиҳад.

Триглисеридҳо — ҳамту чарбуҳо аст, яке аз сарчашмаҳои асосии энергия барои организм. Зиёдшавии консентратсияи триглисеридҳо дар хун хатари бемориҳои дилу раг, бемориҳои ҷигар ва ғадуди зери меъдаро баланд мекунад.

Индекси атерогеннокӣ — нишондиҳанда, ки барои баҳодиҳӣ ба хатари рушди бемориҳои дилу раг имкон медиҳад.

Таҳлил сатҳи глюкоза дар хунро муайян мекунад ва барои ташхиси диабети қанд ва предиабет, инчунин пайгирии ҳолати беморон бо ин беморӣ ва назораткунии самаранокии табобат ёрӣ медиҳад.

Тадқиқот консентратсияи миёнаи глюкоза дар хунро дар ретроспектива дар давоми се моҳ муайян мекунад. Таҳлилро барои ташхиси барвақтии диабети қанд ва предиабет, инчунин барои назорати самаранокии табобати ин бемориҳо истифода мебаранд.

Аланинаминотрансфераза (АЛТ — ин фермент аст, ки асосан дар ҳуҷайраҳои ҷигар мавҷуд аст. Ҳангоми вайроншавии онҳо ӯ ба ҷараёни хун зиёдатӣ ворид мешавад. Таҳлили хун ба АЛТ дар муайянкунии бемориҳои ҷигар, инчунин баҳодиҳӣ ба самаранокии табобати онҳо ёрӣ медиҳад. Ба ғайр аз он, тадқиқотро барои назорати саломатии бемороне, ки препаратҳои гепатоксикиро вақти дурудароз қабул мекунанд, истифода мебаранд.

Аспартатаминотрансфераза (АСТ) — ин фермент аст, ки асосан дар ҳуҷайраҳои ҷигар ва мушаки дил мавҷуд аст. Ҳангоми вайроншавии ин аъзоҳо ӯ ба ҷараёни хун зиёдатӣ ворид мешавад. Таҳлили хун ба АСТ дар муайянкунии бемориҳои дил ва ҷигар, инчунин баҳодиҳӣ ба самаранокии табобати онҳо ёрӣ медиҳад. Ба ғайр аз он, тадқиқотро барои назорати саломатии бемороне, ки препаратҳои гепатоксикиро вақти дурудароз қабул мекунанд, истифода мебаранд.

Амилаза — фермент аст, ки ба ҳазми қарбогидратҳо ҷавоб медиҳанд. Тадқиқот барои баҳодиҳӣ ба сатҳи амилаза дар хун ва муайян кардани ғадудҳои зери меъда ва оби даҳон имкон медиҳад.

Лактатдегидрогеназа (ЛДГ) — ферменти дохили ҳуҷайра аст, ки дар мубодилаи карбогидратӣ иштирок мекунад. Тадқиқоти сатҳи ЛДГ барои ташхиси аввалияти патологияҳо дар кори дил, шушҳо, ҷигар, гурдаҳо, баъзе аз бемориҳои саратонӣ, инчунин деструксияи бофтаи мушак истифода мешавад. Фарқияти сатҳи ЛДГ меъёр — шарти кофӣ барои гузаронидани маҷмуавии бемор аст.

Гамма-ГТ (гамма-глутамилтранспептидаза ё ки гамма-глутамилтрансфераза) — ферменти ҷигар ва ғадуди зери меъда аст. Тадқиқоти сатҳи гамма-ГТ в крови барои дар марҳилаи авва муайян кардани холестаз — бозисти зардоб имкон медиҳад. Инчунин барои ташхис ва назорати самаранокии табобати гепатит, холангит ва бемориҳои дигари ҷигар ва ҷараёнҳои зардоб истифода мешавад. Баландшавии изолятсишудаи гамма-ГТ дар одамони суиистеъмолкунандаи машрубот, инчунин дар беморон бо стеатози ҷигар (дистрофияи чарбуӣ) мушоҳида гашта метавонад.

Тадқиқот барои баҳодиҳӣ ба миқдори сафедаи албумин дар хун имкон медиҳад. Барои муайянкунии патологияҳои ҷигар ва гурдаҳо истифода мешавад. Бо ҳамроҳии таҳлилҳои дигар барои баҳодиҳии ҳолати нутритивӣ истифода шуда метавонад.

Бо истилоҳи «фосфатазаи ишқорӣ» гурӯҳи ферментҳоро ишора мекунанд, ки азхудшавии фосфорро таъмин мекунанд. Муайянкунии сатҳи фосфатазаи ишқорӣ дар хун барои муайянкунии бемориҳои ҷигар, роҳҳои зардоббароранда ва бофтаи устухон ёрӣ медиҳанд.

Тадқиқот барои муайянкунии сатҳи пигменти билирубин ва фраксияҳои он дар хун барои ташхиси бемориҳои ҷигар ва роҳҳои зардоббарор имкон медиҳад. Инчунин билирубин барио муайянкунии анемияи гемолитикӣ ёрӣ медиҳад.

Тадқиқот таркиби калтсий дар хунро муайян карда, барои ташхиси маҷмуавии норасоӣ ва зиёдатии он, инчунин бемориҳои ғадуди сипаршакл, ғадудҳои парасипарӣ, гурдаҳо, меъда истифода мешавад.

Калий, натрий ва хлор — инҳо электролитаҳо— моддаҳоянд, ки сатҳи об ва тавозуни туршигӣ-ишқориро дар организм нигоҳ медоранд. Таҳлил барои муайянкунии дисбаланси электролитҳо, ки бемориҳои зиёди шадид ва музминро ҳамроҳӣ мекунад, ёрӣ медиҳад.

Креатинин — маҳсули порчшавии аминотуршии креатин аст, ки ҳамарӯза дар мушакҳо ҳосил шуда, тавассути гурдаҳо бароварда мешавад. Таҳлил ба креатинин барои муайянкунии вайронкунии кори гурдаҳо ёрӣ медиҳад.

Карбамид — маҳсулоти порчашавии сафеда аст, ки дар ҷигар ҳосил шуда, баъдан бо ҷараёни хун ба гурдаҳо ворид мешавад ва бо пешоб мебарояд. Тадқиқот ба мочевина дар хун барои баҳодиҳии функсияи ҷудокунандаи гурдаҳо имкон медиҳад.

Сафедаи C-реактивӣ — нишондиҳандаи барвақтӣ ва ҳассосноктарини ҷараёни илтиҳоб аст. Тадқиқот барои муайян кардан, ба хатари душвориҳо баҳо додан ва табобатро назорат кардан ёрӣ медиҳад.

Туршии карбамид — маҳсулоти порчашавии пуринҳо — пайвастагиҳои кимёвӣ, ки ба таркиби сафедаҳо вориданд. Тадқиқот ба туршии карбамид дар хун барои ташхиси ниқрис ва патологияҳои системаи шошабарор истифода мешавад.

Тадқиқот сатҳи липопротеинҳои зичиашон паст (ЛПЗП) — яке аз шаклҳои холестериниро муайян мекунад. Барои баҳодиҳӣ ба хатари бемориҳои дилу раг, инчунин барои назорати табобати равонагардида ба пасткунии сатҳи холестерин дар хун истифода мешавад.

Таҳлил сатҳи оҳан дар зардоби хунро нишон медиҳад ва барои муайянкунии норасоӣ ё ки зиёдатии ин микроунсур имкон медиҳад. Ба ғайр аз он, тадқиқот барои ташхиси дифференсиалии камхунӣ ва назорати терапияи он истифода мешавад.

Витамини D инчунин барои он, ки чӣ тавр организм калтсий ва фосфорро азхуд мекунад, ҷавоб медиҳад — ин элементҳо барои саломатии устухонҳо муҳиманд. Инчунин «витамини офтобӣ» барои мубориза бар зидди сироятҳо ва нигоҳдории вазни солим ёрӣ медиҳад.

Норасоии витамин D хатари остеопороз, шамолзаниҳои зуд-зуд, баландшавии фишори артериалӣ дорад.

Ферритин — индикатори захираи оҳан дар организм. Тадқиқот барои баҳодиҳӣ ба захираҳои дастраси ин микроэлемент, ташхиси камхуниҳои норасоии оҳан ё ки назораткунии табобати онҳо ёрӣ медиҳад.

Миқдори умумии ҳамаи сафедаҳои дар хун даврзананда. Агар сафеда кофӣ ворид шавад, ҷигар, гурда ва аъзоҳои дигар пурра кор мекунанд, системаи масуният аз уҳдаи вирусҳо ва бактерияҳо мебарояд. Аз рӯи тағйирёбии ин нишондиҳанда оиди ҳолати мубодилаи моддаҳо ва умуман саломатӣ гап мезананд.

Маҳсули мубодилаи сафедаҳо, ки ҳамарӯза аз ҷониби мушакҳо коркард гардида, аз ҷониби гурдаҳо бароварда мешавад. Агар кори гурдаҳо вайрон шуда бошад, креатинин дар хун боқӣ мемонад, ки дар бораи илтиҳоби аъзо, зарарбинии он аз сабаби диабети қанд, гипертензияи артериалӣ ва бемориҳои дигар шаҳодат дода метавонад.

Яке аз маҳсулоти порчашавии сафедаҳо, ҳамарӯза аз ҷониби гурдаҳо филтр карда ва бароварда мешавад. Фарқияти сатҳи карбамид аз меъёр оиди бемориҳои гурдаҳо ва ҷигар, ғизои тавозуннашуда, вайроншавии мубодилаи моддаҳо шаҳодат дода метавонад.

Маҳсулоти мубодилаи сафедавӣ, ки аксаран аз ҷониби гурдаҳо бароварда мешавад. Ҳангоми вайроншавии мубодилаи моддаҳо (ниқрис), кори гурдаҳо ё ки ғизои норатсионалӣ зиёдатии туршии пешоб дар буғумҳо ё ки пешобдон ҷамъ мешавад ва ба артрит ва бемории санги гурда оварда мерасонад.

Яке аз ферментҳои асосии ҷигар ва гурдаҳо, ки дар мубодилаи аминотуршиҳо иштирок мекунад. АЛТ онҳоро ба глюкоза — сарчашмаи асосии энергия барои ҳуҷайраҳо табдил медиҳад. Ҳангоми зарарбинии ҷигар фермент ба хун партофта шуда, ҳамчун маркери вайроншавии кори аъзоҳо дар марҳилаи аввал, ки ҳоло аломатҳо нестанд, хизмат мекунанд.

Фермент, ки асосан дар ҳуҷайраҳои ҷигар ва дил мавҷуд аст. Сатҳи баланди АСТ ҳамчун маркери он, ки функсияи ҷигар вайрон шудааст, хизмат мекунад. Одатан тағйирёбии мундариҷаи АСТ дар хунн пештар аз пайдошавии аломатҳои хос ба рух медиҳад.

Ферменти ғадуди зери меъда, ки карбогидратҳои мураккабро ба нисбатан содда ҷудо мекунад. Дар меър дар хун он хеле кам аст, барои он, ки он аслан пурра дар меъда истифода мешавад. Баландшавии консентратсия — аломати патологияи ғадуди зери меъда, камтар — вайроншавии кори ғадудҳои оби даҳон.

Ферменте, ки дар ҳуҷайраҳои ҷигар, ғадуди зери меъда ва роҳҳои зардоббарор қарор дорад. Сатҳи он дар пасзаминаи ҷамъшавии зардоб дар роҳҳои зардоб, истеъмоли зиёди машрубот баланд мешавад, ки ба вайроншавӣ ё ки тағйирёбии чарбу дар ҳуҷайраҳои ҷигар, масалан, ҳангоми гепатит ё ки гепатоз оварда мерасонад.

Фермент, ки дар ҳуҷайраҳои ҷигар ва дар устухонҳо мавҷуд аст. Ҳангоми зарарбинии ҷигар фосфатаза ба хун меояд ва ҳамчун маркери носозӣ дар кори ҷигар то пайдошавии аломатҳои хоси ба монанди зардӣ ё ки дард хизмат мекунад. Инчунин сатҳи фермент барои ташхиси остеопороз муҳим аст.

Яке аз фраксияҳои заҳролуди пигменти зардобии билурибин аст, ки дар натиҷаи марги ҳуҷайраҳои сурхи хун ҳосил шуда, аз ҷониби ҷигар безарар карда мешавад. Бо ченкунии таркиби он дар хун, ба ҳолати ҷигар баҳо додан, вайроншавиҳо дар кори аъзо ва порчашавии баландшудаи эритроситҳоро (гемолиз) муайян кардан мумкин аст.

Электролитҳо сатҳи об ва тавозуни туршӣ-ишқорӣ дар организмро дастгирӣ мекунанд. Дар навбати худ, тавозуни электролитҳо гурдаҳо, ғадудҳои болои гурда ва гипофизро танзим мекунанд. Аз рӯи тағйироти таркиби калий, натрий ва хлоридҳо дар хун ба табиат ва дараҷаи вайроншавии кори ин аъзоҳо баҳо додан мумкин аст.

Ҳа! Нарх дар сомона аллакай бо назардошти тахфиф нишон дода шудааст.

Не, гирифтани биомавод бе тахфиф аст.

Қоидаҳои барнома.